کولپوسکوپی چیست؟ بررسی نحوه انجام و مراحل آن به همراه نکات مهم و عوارض کولپوسکوپی؛ بارداری یکی از حساسترین دوران زندگی هر زن است و کوچکترین نگرانی درباره سلامت مادر یا جنین میتواند اضطرابآور باشد. حال تصور کنید در این دوران نتیجه تست پاپ اسمیر غیرطبیعی شود یا پزشک احتمال HPV یا تغییرات غیرطبیعی دهانه رحم را مطرح کند.
سوال مهمی که بلافاصله ایجاد میشود این است که آیا کولپوسکوپی در بارداری ایمن است؟ خیلی از خانمها از ترس آسیب به جنین، از انجام این روش تشخیصی اجتناب میکنند، اما واقعیت این است که کولپوسکوپی یک روش دقیق، کمتهاجمی و کاملا ایمن در دوران بارداری است، به شرطی که توسط متخصص زنان و زایمان با تجربه انجام شود.
این روش نه تنها خطری برای مادر و جنین ایجاد نمیکند بلکه کمک میکند هرگونه تغییر غیرطبیعی دهانه رحم بهموقع شناسایی و کنترل شود. آگاهی درست درباره کولپوسکوپی به شما کمک میکند با آرامش بیشتری مسیر بارداری را طی کنید و برای سلامتی خود تصمیم آگاهانه بگیرید.
اگر برای انجام این آزمایش نیازمند راهنمایی و دریافت مشاوره رایگان هستید میتوانید از طریق شماره تلفن 09107661244 با متخصص زنان و زایمان و زیبایی، دکتر نرمین کریسانی در ارتباط باشید.
کولپوسکوپی چیست؟
کولپوسکوپی یک روش تشخیصی تخصصی برای بررسی دهانه رحم، واژن و فرج است که با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ انجام میشود. هدف اصلی از انجام کولپوسکوپی شناسایی تغییرات سلولی و ضایعات پیشسرطانی یا علائم اولیه سرطان دهانه رحم است. این روش به پزشک اجازه میدهد نواحی مشکوک را با بزرگنمایی دقیق مشاهده کرده و در صورت نیاز نمونهبرداری یا بیوپسی کولپوسکوپی انجام دهد.

معمولا کولپوسکوپی دهانه رحم پس از نتایج غیرطبیعی پاپ اسمیر یا مثبت بودن آزمایش HPV توصیه میشود. انجام این روش بدون درد شدید است و با رعایت نکات بهداشتی و مراقبتهای بعد از آن، عوارض به حداقل میرسد. آزمایش کولپوسکوپی میتواند نقش مهمی در پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم داشته باشد و کمک میکند تا اقدامات درمانی مناسب سریعتر انجام شود.
با توجه به اهمیت تشخیص زودهنگام، زنان بالای ۲۵ سال و افرادی که در معرض عوامل خطر مانند عفونت یا ویروس HPV هستند، باید در دورههای مشخص تحت کولپوسکوپی قرار بگیرند. این روش تخصصی و ایمن، ابزار مؤثری برای مراقبت از سلامت زنان و پیشگیری از بیماریهای جدی است و به پزشکان امکان میدهد تصمیمات درمانی دقیقی اتخاذ کنند.
بیشتر بخوانید: واکسن HPV
چرا کولپوسکوپی انجام می شود؟
اما چرا کولپوسکوپی انجام میشود؟ مهمترین دلیل انجام این روش زمانی است که نتیجه آزمایش پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد یا احتمال وجود سلولهای پیش سرطانی یا عفونت HPV مطرح شود. کولپوسکوپی به پزشک این امکان را میدهد که ناحیه دهانه رحم را بزرگنمایی و با دقت بررسی کند تا هرگونه تغییر مشکوک در سلولها شناسایی شود.
یکی دیگر از دلایل انجام کولپوسکوپی، بررسی علت خونریزیهای غیرطبیعی، خونریزی پس از رابطه جنسی، ترشحات غیرمعمول یا زخمهای دهانه رحم است. گاهی پزشک هنگام معاینه معمولی متوجه ضایعاتی روی دهانه رحم میشود و برای تشخیص دقیقتر، کولپوسکوپی را پیشنهاد میکند.

کولپوسکوپی برای زنان باردار نیز قابل انجام است و خطری برای جنین ندارد، البته در صورت نیاز به نمونهبرداری، پزشک با احتیاط عمل میکند. این روش بدون نیاز به بیهوشی انجام میشود و بیمار فقط ممکن است کمی احساس فشار یا سوزش خفیف داشته باشد.
همچنین کولپوسکوپی کمک میکند تشخیص بیماریهای دهانه رحم در مراحل اولیه انجام شود تا از پیشرفت آن جلوگیری شود.
زمان انجام کولپوسکوپی
زمانی که سلول های غیر طبیعی در آزمایش غربالگری دیده شود.
وقتی که چندین بار آزمایش غربالگری را تکرار کرده اید و نتیجه درستی به دست نیاورید.
وقتی که کسی به ویروسHPV آلوده شده باشد.
خون ریزی غیر عادی یا التهاب در دهانه رحم.
پزشک مربوطه بنا به صلا ح دید خود ، برای بیمار کولپوسکوپی تجویز میکند.
توجه: مشاهده هر سلول غیر طبیعی لزوماٌ، سرطان نیست.
فرآیند انجام کولپوسکوپی
مراحل انجام کولپوسکوپی معمولا ساده، سریع و سرپایی انجام میشود و بسیاری از زنان قبل از انجام آن این سؤال را دارند که کولپوسکوپی چگونه انجام میشود و آیا درد دارد یا خیر. این روش بیشتر زمانی انجام میشود که نتیجه پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد یا پزشک بخواهد دهانه رحم را دقیقتر بررسی کند.
در اولین مرحله کولپوسکوپی، بیمار روی تخت معاینه زنان قرار میگیرد و مانند معاینه معمولی، اسپکولوم داخل واژن گذاشته میشود تا دهانه رحم قابل مشاهده باشد. سپس پزشک دستگاه کولپوسکوپ را که نوعی میکروسکوپ مخصوص است مقابل دهانه رحم قرار میدهد، اما دستگاه وارد بدن نمیشود.

در مرحله بعد، محلول اسید استیک رقیق یا ید روی دهانه رحم زده میشود تا سلولهای غیرطبیعی یا مشکوک مشخص شوند. اگر ناحیهای غیرعادی دیده شود، نمونهبرداری (بیوپسی) انجام میشود که ممکن است کمی احساس فشار یا سوزش ایجاد کند.
مراحل انجام کولپوسکوپی معمولا بین 10 تا 20 دقیقه طول میکشد و پس از آن بیمار میتواند به خانه بازگردد. اگر نمونهبرداری انجام شده باشد ممکن است چند روز لکهبینی یا ترشح قهوهای دیده شود که طبیعی است.
مدت انجام کولپوسکوپی
روش کولپوسکوپی معمولاً حدود 5 دقیقه طول می کشد ، اما در صورت انجام درمان می تواند طولانی تر شود و حدود (10 تا 15 دقیقه) طول بکشد.
به طور کلی ، زمان لازم برای معاینه و انجام کولپوسکوپی، تقریباٌ 20 تا 30 دقیقه زمان می برد.
مراقبت های بعد از کولپوسکوپی
مراقبتهای پس از کولپوسکوپی بخش مهمی از روند تشخیص و درمان است و رعایت صحیح آن باعث کاهش عوارض و تسریع بهبودی میشود. بسیاری از خانمها بعد از کولپوسکوپی این سؤال را دارند که چه کارهایی مجاز است و چه مواردی باید رعایت شود. به طور معمول، کولپوسکوپی یک روش تشخیصی سرپایی است و بیمار همان روز به خانه بازمیگردد، اما اگر نمونهبرداری پس از کولپوسکوپی انجام شده باشد، لازم است چند نکته مهم رعایت شود.

بعد از کولپوسکوپی ممکن است کمی لکهبینی یا ترشحات قهوهای مشاهده شود که طبیعی است. استفاده از نوار بهداشتی بلامانع است اما تا ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول استفاده از تامپون توصیه نمیشود تا خطر عفونت کاهش یابد. همچنین بهتر است تا یک هفته رابطه جنسی نداشته باشید تا دهانه رحم فرصت ترمیم داشته باشد.
یکی دیگر از مراقبت های بعد از کولپوسکوپی، پرهیز از شستشوی داخلی واژن و استفاده از دوش واژینال است زیرا این کار روند ترمیم را مختل میکند. در صورت احساس درد خفیف پایین شکم یا کمر میتوان از مسکنهای ساده مانند استامینوفن استفاده کرد. اگر درد شدید، خونریزی زیاد، تب یا ترشحات بدبو ایجاد شد باید سریع با پزشک تماس گرفت چون میتواند نشانه عفونت باشد.
کولپوسکوپی برای درمان ناباروری
برای درمان ابتدا باید سلولهای غیر طبیعی موجود در دهانه رحم ازبین برود و سپس ، سلولهای سالم حفظ شود .
یکی از شایع ترین روش درمان از طریق کولپوسکوپی ، برداشتن حلقه بزرگ از منطقه ای که درست در ورودی کانال تولد قرار گرفته است.
این روش بیشتر موارد با بی حسی موضعی انجام می شود. این عمل چند دقیقه طول می کشد و می تواند در طول کولپوسکوپی انجام شود.
تحقیقات نشان می دهد که امار بالایی در موفقیت آمیز بودن این گونه عمل ها وجود دارد.
کولپوسکوپی در دوران بارداری زنان امکان پذیر است؟
کولپوسکوپی در دوران بارداری یکی از روشهای ایمن برای بررسی سلامت دهانه رحم است و معمولا زمانی انجام میشود که نتیجه تست پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد یا پزشک به وجود ضایعات پیشسرطانی و عفونت HPV مشکوک باشد. بسیاری از خانمها نگران هستند که انجام کولپوسکوپی در بارداری خطری برای جنین داشته باشد اما این روش تشخیصی بدون بیهوشی انجام میشود و آسیبی به رحم و جنین وارد نمیکند. در صورت نیاز، پزشک ممکن است همراه کولپوسکوپی بیوپسی دهانه رحم را نیز انجام دهد که آن هم در اکثر موارد بیخطر است، به شرطی که توسط متخصص با تجربه انجام شود.

انجام کولپوسکوپی در سه ماهه دوم بارداری ایمنتر است زیرا در این زمان دهانه رحم وضعیت پایدارتری دارد. اگر نتیجه کولپوسکوپی طبیعی باشد ادامه بارداری بدون نگرانی امکانپذیر است، اما اگر ضایعات مشکوک دیده شود فقط تحت نظر قرار میگیرد و معمولا درمان اصلی پس از زایمان انجام میشود. مراقبتهای بعد از کولپوسکوپی در بارداری شامل پرهیز از رابطه جنسی موقت، پرهیز از استفاده از تامپون و توجه به علائم هشدار مانند خونریزی شدید است. این روش کمک میکند هرگونه تغییر غیرطبیعی در دهانه رحم به موقع تشخیص داده شود و از پیشرفت مشکلات جدی جلوگیری شود.
خطرات و عوارض احتمالی کولپوسکوپی
با وجود این که کولپوسکوپی جراحی محسوب نمی شود ، اما هنوز هم برخی عوارض گزارش شده است.
در صورت انجام بیوپسی کولپوسکوپی احتمال عوارض افزایش پیدا میکند که متداولترین عوارض کولپوسکوپی را در ادامه باهم بررسی کردهایم.
متداول ترین عوارض کولپوسکوپی
- خون ریزی
- عفونت
- واکنش آلرژیک به مواد مورد استفاده در طول آزمایش
- حساسیت به داروهای بی حسی یا بیهوشی
عوامل تاثیرگذار بر نتایج کولپوسکوپی
- التهاب حاد در دهانه رحم
- بیماری التهابی حاد لگن
- قاعدگی
توجه: بهترین زمان انجام کولپوسکوپی تقریبا یک هفته پس از دوره قاعدگی بیمار است.
در نهایت
برای انجام هر گونه آزمایشی سعی ، آرامش خود را حفظ کنید و با دانش و آگاهی نگرانی تان را از بین ببرید.
بدانید و مطمئن باشید، امروزه علم و تکنوبوژی برای بهبود وضعیت زندگی و سلامتی بشر به خدمت گرفته می شود.
و با پیشرفت روز افزون در تمامی زمینه های پزشکی، دارویی، دیگر برای یک بیماری یا عارضه ایی نباید نگران و آشفته شوید ، چون با داشتن روحیه و اعتماد به نفس میتوانید بر بسیاری از مشکلات و بیماری ها غلبه کنید.
این نکته را در نظر داشته باشید: به عنوان یک خانم، به انواع چکاپ هایی که برای سلامت وضعیت ناحیه تناسلی زنانه است، به مدت دوره ای اهمیت دهید و با مشورت و دستور متخصص زنان به انجام آن ها بپردازید.
غربالگری دهانه رحم هم یکی از آن چکاپ هایی است که به منظور بررسی وضعیت بافت های داخل رحم انجام میشود.
اگر در این بین نیاز به دریافت مشاوره رایگان و راهنمایی بیشتر دارید میتوانید روی کمک دکتر نرمین کریسانی حساب کنید و از طریق شماره تلفن 09107661244 با ما در ارتباط باشید.