توبکتومی

توبکتومی چیست؟ بررسی نحوه انجام عمل توبکتومی یا بستن لوله رحمی در زنان به همراه جلوگیری از بارداری به صورت دائمی؛ توبکتومی یا بستن لوله رحمی (به انگلیسی: Tubektomi) در دنیای پزشکی به عقیم سازی لوله‌ها گفته می‌شود، توبکتومی در واقع یک روش دائمی پیشگیری از بارداری در زنان است و یک فرآیند جراحی است که لوله‌های فالوپ را مسدود کرده و در نتیجه از رسیدن تخمک آزاد شده توسط تخمدان به رحم جلوگیری می‌کند.

در این مقاله خواهان بررسی چیستی جراحی توبکتومی و نحوه انجام آن در زنان هستیم تا بتوانند به صورت دائمی و تضمینی از بارداری خود جلوگیری کنند؛ از این رو اگر نیاز به دریافت مشاوره قبل از جراحی توبکتومی هستید می‌توانید از طریق شماره تلفن 09107661244 با متخصص زنان، زایمان و زیبایی، دکتر نرمین کریسانی در ارتباط باشید و مشاوره رایگان دریافت کنید.

توبکتومی چیست و چگونه انجام می شود؟

توبکتومی یکی از روش‌های قطعی پیشگیری از بارداری است که در آن با عمل توبکتومی یا جراحی توبکتومی، مسیر عبور تخمک از طریق لوله‌های فالوپ مسدود می‌شود. این فرآیند که با عنوان بستن لوله های رحمی نیز شناخته می‌شود، باعث قطع دائمی امکان لقاح شده و به‌عنوان یکی از مطمئن‌ترین روش‌های جلوگیری دائمی از بارداری مطرح است.

عمل بستن لوله های رحمی (توبکتومی) معمولا به روش لاپاراسکوپی انجام می‌شود و به دلیل حداقل تهاجم، دوره نقاهت کوتاه‌تری دارد. در برخی موارد، جراحی بستن لوله های رحمی می‌تواند همزمان با زایمان سزارین یا مدت کوتاهی پس از زایمان طبیعی انجام شود.

در پاسخ به این پرسش که توبکتومی برای چه کسانی مناسب است، می‌توان به زنانی اشاره کرد که تصمیم قطعی برای عدم بارداری مجدد دارند و شرایط جسمی مناسبی برای جراحی دارند. بسیاری از افراد درباره این موضوع نگران هستند که آیا توبکتومی برگشت پذیر است یا امکان بارداری مجدد وجود دارد؛ درحالی‌که این روش به‌عنوان یک اقدام دائمی شناخته می‌شود و بازگشت‌پذیری آن محدود و پرهزینه است.

همچنین توبکتومی بعد از زایمان طبیعی یا توبکتومی همزمان با سزارین می‌تواند بدون افزایش قابل‌توجه خطرات جراحی انجام شود. بررسی دوران نقاهت بعد از جراحی توبکتومی نشان می‌دهد اغلب بیماران طی چند روز قادر به بازگشت به فعالیت‌های روزمره خواهند بود، بدون آن‌که اختلالی در چرخه قاعدگی یا عملکرد هورمونی ایجاد شود.

اندیکاسیون های توبکتومی

توبکتومی زمانی انجام می‌شود که یک زن بطور داوطلبانه این روش دائمی عقیم‌ سازی را درخواست کند و قصد باردار شدن در آینده را نداشته باشد.

خانمی که قصد عقیم سازی دائمی از طریق توبکتومی دارد باید نکات زیر را در نظر بگیرد و به آنها توجه نماید:

• دلایل تمایل به انتخاب عقیم سازی دائمی یا توبکتومی
• بررسی این مطلب که آیا بستن لوله‌ها بهترین گزینه برای او است یا خیر؟
• بررسی عوارض جانبی، خطرات و عوارض مرتبط با این روش
• بررسی تمام روش های پیشگیری از بارداری

روش و تکنیک انجام توبکتومی

بطور کلی توبکتومی یک روش جراحی است که شامل بریدن لوله‌های فالوپ یا بستن آنها به یکدیگر برای جلوگیری از عبور تخمک به رحم است. طی این عمل جراحی، جراح در اطراف ناف، چند برش کوچک ایجاد می‌کند و لاپاراسکوپ یا همان ابزار تلسکوپی مانند، از طریق یکی از برش‌های روی پوست در ناحیه عمل وارد می‌شود.

نوک لاپاراسکوپ دارای یک دوربین کوچک است که تصاویر را به مانیتور منتقل می‌کند و جراح را قادر می‌سازد تا ساختارهای داخلی را مشاهده کند. سپس جراح از تجهیزات تخصصی استفاده می‌کند تا با برش بخش‌هایی از لوله ها یا مهر و موم کردن آنها با لوازم خاص، کار جراحی را انجام دهد. توبکتومی در کل به روش‌های متعددی انجام می‌شود که انواع مختلف آن به شرح زیر است:

1. انعقاد دوقطبی
2. انعقاد تک قطبی
3. گیره لوله ای
4. حلقه لوله ای
5. فیمبرکتومی

حال در ادامه هر یک از روش‌ها را سعی کرده‌ایم توضیح واضحی بدهیم تا بتوانید با هر یک از این روش‌ها بیشتر آشنا شوید.

انعقاد دوقطبی

 در این روش از جریان الکتریکی برای جدا کردن قسمت‌هایی از لوله‌‌های فالوپ استفاده می‌شود.

انعقاد تک قطبی

 لوله‌ها با استفاده از جریان الکتریکی پخته می‌شوند و از یک جریان تابشی نیز برای آسیب بیشتر به آنها استفاده می‌شود.

گیره لوله ای

 در این روش لوله‌های فالوپ با بریدن دائمی آنها یا گره زدن آنها به یکدیگر مسدود می‌شوند.

حلقه لوله ای

 در این روش لوله با استفاده از نوار سیلاستیک بسته می‌شود.

فیمبرکتومی

 در این روش، بخشی از لوله فالوپ از تخمدان جدا می‌شود. در واقع در این عمل یک شکاف ایجاد می‌شود و ظرفیت لوله را برای دریافت تخمک‌ها و انتقال آنها به رحم مختل می‌کند.

بیشتر بخوانید : تنبلی تخمدان چیست

مراقبت های بعد از عمل توبکتومی

بطور معمول پس از انجام این عمل، اغلب بیماران در همان روز و پس از عمل توبکتومی به خانه می‌روند. همچنین پزشک در مورد عوارض احتمالی و اقدامات پس از این عمل به بیمار توضیحاتی خواهد داد. عوارض جانبی توبکتومی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• احساس تهوع و درد به مدت 4 الی 8 ساعت پس از جراحی
• احساس خستگی و خواب آلودگی
• گرفتگی و ناراحتی شکم برای چند روز

همچنین پزشک دستورالعمل‌های لازمی را نیز برای بعد از عمل به بیماران در حال توصیه خواهد نمود که از جمله مهمترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• معاینه مکرر توسط جراح تا بهبودی کامل
• پرهیز از انجام ورزش‌ها و فعالیت‌های سنگین به مدت یک هفته
• پرهیز از برقراری رابطه جنسی تا یک هفته بعد از عمل
• تداوم مصرف مسکن‌ها تا رفع کامل ناراحتی و محو شدن بخیه‌ها

البته باید گفت که معمولا بیماران می‌توانند در عرض چند روز پس از جراحی به روال عادی زندگی خود ادامه دهند اما در صورتی که بیمار هر یک از موارد زیر را تجربه نمود بهتر است که به پزشک خود و یا یک مرکز درمانی معتبر مراجعه نماید:

• تب شدید
• خارش روی برش‌ها و زخم‌ها
• خونریزی در نواحی بخیه شده
• غش یا خواب آلودگی همراه با درجه حرارت بالا

مزایای توبکتومی برای زنان

توبکتومی به‌عنوان یکی از موثرترین روش‌های پیشگیری دائمی از بارداری، مزایای متعددی برای زنان دارد که آن را به گزینه‌ای مطمئن تبدیل می‌کند. در عمل توبکتومی یا جراحی توبکتومی، مسیر عبور تخمک مسدود می‌شود و این موضوع باعث حذف کامل احتمال بارداری ناخواسته می‌گردد.

بستن لوله های رحمی برخلاف بسیاری از روش‌های هورمونی، هیچ‌گونه اختلالی در تعادل هورمونی ایجاد نمی‌کند و چرخه قاعدگی به شکل طبیعی ادامه می‌یابد. این ویژگی سبب می‌شود عمل بستن لوله های رحمی انتخاب مناسبی برای افرادی باشد که نسبت به عوارض داروهای جلوگیری حساس هستند.

از دیگر مزایای جراحی بستن لوله های رحمی می‌توان به کاهش اضطراب ذهنی مرتبط با احتمال بارداری ناخواسته اشاره کرد، به‌طوری‌که بسیاری از زنان پس از این جراحی احساس آرامش روانی بیشتری را تجربه می‌کنند. برای افرادی که می‌پرسند توبکتومی برای چه کسانی مناسب است،

باید گفت زنانی که تصمیم قطعی برای عدم فرزندآوری مجدد دارند، بیشترین سود را از این روش می‌برند. انجام توبکتومی بعد از زایمان طبیعی یا توبکتومی همزمان با سزارین نیز موجب می‌شود بیمار بدون نیاز به جراحی جداگانه از مزایای این روش بهره‌مند شود.

همچنین کاهش هزینه‌های بلندمدت روش‌های پیشگیری، حذف نیاز به مصرف دارو و اطمینان بالا از نتیجه درمان، باعث شده است توبکتومی در میان روش‌های دائمی، جایگاه ویژه‌ای داشته باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد دوران نقاهت بعد از جراحی توبکتومی کوتاه بوده و اغلب بیماران طی چند روز به روال عادی زندگی بازمی‌گردند، بدون آن‌که محدودیت جدی در فعالیت روزمره ایجاد شود.

در پایان

همانطور که در متن مقاله گفته شد، توبکتومی در واقع روشی برای عقیم سازی است که در آن قسمت کوچکی از لوله فالوپ زن برداشته یا بسته می‌شود. بطور کلی بستن لوله‌ها روشی بسیار مطمئن برای جلوگیری از بارداری است و با استفاده از این روش پیشگیری می‌توان گفت که کمتر از 5 زن در میان 100 زنی که این عمل را انجام داده‌اند، در عرض یک سال پس از جراحی باردار می‌شوند.

حال اگر درباره این موضوع نیاز به دریافت مشاوره رایگان دارید می‌توانید از طریق شماره تلفن 09107661244 و یا فرم درخواست مشاوره در مقاله با دکتر نرمین کریسانی در ارتباط باشید.